Kto zarządza domenami i jak powstają nowe rozszerzenia?

Codziennie powstają miliony nowych stron, a zapotrzebowanie na unikalne, łatwe do zapamiętania nazwy rośnie szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. Ale kto właściwie zarządza tym porządkiem? Kto decyduje, jakie nowe rozszerzenia mogą się pojawić? Czy każdy może stworzyć własną końcówkę domeny?

Odpowiedź nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać. Za kulisami globalnej sieci działa organizacja ICANN – strażnik nazw domen i adresów IP – odpowiedzialna za zatwierdzanie nowych rozszerzeń oraz dbanie o to, aby system DNS działał płynnie i bezpiecznie.

W tym artykule krok po kroku wyjaśnimy:

• kto zarządza domenami .pl i .com,
• jak wygląda proces tworzenia nowych rozszerzeń,
• jakie ograniczenia nakłada ICANN na przyszłych operatorów domen,
• oraz kiedy znów będzie można wystąpić o własne rozszerzenie.

Jeśli chcesz zrozumieć, jak naprawdę funkcjonuje świat domen – od globalnych zasad po lokalne zarządzanie – jesteś w dobrym miejscu.

Kto zarządza domenami i jak powstają nowe rozszerzenia?

Domenami zarządza ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers. ICANN odpowiada za globalny system nazw domen (DNS), ustalanie zasad i zatwierdzanie nowych rozszerzeń domenowych (TLD – Top Level Domains).

Nowe rozszerzenia powstają w wyniku procesu:

• Otwarcia naboru przez ICANN – organizacje lub firmy mogą aplikować o nowe TLD. Nowe rundy aplikacji nie są otwierane regularnie. Ostatnia duża ekspansja nowych gTLD trwała około 5 lat, ale samo okno aplikacji było bardzo krótkie – około 4 miesiące. W 2012 roku wpłynęło łącznie 1930 aplikacji, a do Internetu wprowadza się.. ponad 1200 domen. 
• Złożenia wniosku – koszt aplikacji to około 185 000 USD plus 25 000 USD rocznie za utrzymanie​. Oczekuje się nawet 15 000 nowych aplikacji w kolejnej turze​.
• Ocena techniczna i finansowa – ICANN sprawdza, czy wnioskodawca ma odpowiednie zasoby do zarządzania domeną.
• Przydzielenie domeny – po pozytywnej ocenie wniosek jest zatwierdzany, a wnioskodawca staje się operatorem rejestru dla tej domeny. Gdy więcej niż jeden podmiot złoży wniosek o to samo rozszerzenie domeny, ICANN stosuje procedurę zwaną String Contention Procedures. Moze to prowadzić do aukcji lub polubnownego porozumienia.  Z 1930 aplikacji z 2012 roku aż 234 dotyczyło konfliktu o tę samą nazwę (tzw. contention sets).

W teorii każdy może wystąpić o zarejestrowanie swojego rozszerzenia domenowego. W praktyce jest to bardzo drogie i wbrew pozorom dosyć trudne. 

Czy są jakieś ograniczenia tematyczne lub branżowe dla nowych rozszerzeń domen?

Tak, istnieją ograniczenia:

• TLD muszą mieć co najmniej 3 znaki – dwuliterowe kombinacje są zarezerwowane wyłącznie dla krajów (ccTLD) Dwuliterowe domeny (np. .pl, .de) są zastrzeżone dla krajów na podstawie kodów ISO 3166-1.
• Branżowe ograniczenia również istnieją – np. domena .bank czy .insurance może wymagać specjalnych certyfikatów i spełnienia kryteriów branżowych
• ICANN narzuca wymogi techniczne, finansowe i operacyjne – trzeba udowodnić, że będzie się w stanie zarządzać rozszerzeniem odpowiedzialnie​.
• Community TLDs – muszą reprezentować konkretną społeczność (np. zawodową, religijną).
• Geographic TLDs – np. .paris, .nyc – wymagają zgody odpowiednich władz lokalnych.

Podsumowując: nowe domeny muszą być zgodne z zasadami ICANN co do długości, tematyki i wiarygodności.

Kto zarządza domeną .pl, a kto zarządza domeną .com?

Domena .pl – zarządzanie, zasady i specyfika

Domena .pl to krajowa domena najwyższego poziomu (ccTLD), przypisana Polsce. Za jej obsługę i techniczną infrastrukturę odpowiada NASK – Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa – Państwowy Instytut Badawczy. NASK nie tylko zarządza rejestrem domeny .pl, ale także udziela autoryzacji firmom, które działają jako rejestratorzy – to m.in. nazwa.pl, home.pl, OVH i inni partnerzy świadczący usługi rejestracyjne dla klientów końcowych.

Zasady rejestracji domeny .pl są stosunkowo liberalne – można ją zarejestrować bez konieczności posiadania siedziby w Polsce. W przypadku sporów NASK oferuje również system rozstrzygania sporów (sąd polubowny), a same dane właścicieli są chronione zgodnie z RODO. W dokumentach zaznaczono również, że każdy kraj ustala własne reguły – w tym zakazy na rejestrację nazw zawierających treści polityczne, religijne czy obraźliwe​.

Najważniejsze informacje o .pl:

• Operatorem domeny jest NASK.
• Rejestracja możliwa przez wielu polskich i zagranicznych rejestratorów.
• Brak obowiązku posiadania siedziby w Polsce.
• Możliwość korzystania z subdomen: com.pl, edu.pl, net.pl itp.
• Przejrzyste zasady rozwiązywania sporów.

Domena .com – zarządzanie, historia i znaczenie globalne

Domena .com to jedna z najstarszych i najbardziej rozpoznawalnych domen globalnych (gTLD). Powstała w 1985 roku i pierwotnie była przeznaczona dla firm komercyjnych („com” od commercial). Obecnie nie ma praktycznie żadnych ograniczeń w jej rejestracji – można ją wykupić z dowolnego miejsca na świecie. Domena .com jest administrowana przez firmę Verisign, która odpowiada za jej techniczne funkcjonowanie, bazę danych i serwery DNS​.

Chociaż Verisign zarządza rejestrem, to domenę .com kupuje się poprzez pośredników – akredytowanych rejestratorów ICANN, takich jak GoDaddy, Namecheap, OVH czy Google Domains. Domena .com cieszy się ogromnym zaufaniem i popularnością – zarówno wśród firm, jak i użytkowników indywidualnych. Wiele osób nadal postrzega ją jako „domyślną” domenę dla profesjonalnych stron internetowych.

Najważniejsze informacje o .com:

• Rejestr prowadzony przez firmę Verisign (USA).
• Brak ograniczeń terytorialnych lub branżowych.
• Wysokie zaufanie i uniwersalność.
• Rejestracja poprzez setki akredytowanych rejestratorów ICANN.
• Silna pozycja w marketingu i SEO.

Kiedy będzie kolejne okno aplikacyjne i możliwość zarejestrowania własnego rozszerzenia domeny?

Planowane otwarcie okna aplikacyjnego na nowe gTLD, trwające od 12 do 15 tygodni.

Co warto wiedzieć przed złożeniem wniosku:

• Kto może aplikować? Każdy podmiot prawny z dowolnego miejsca na świecie może ubiegać się o nową domenę gTLD.​
• Koszty aplikacji: Opłata aplikacyjna nie została jeszcze ustalona; zostanie określona na zasadzie pokrycia kosztów programu. Dla porównania, w rundzie z 2012 roku opłata wynosiła 185 000 USD. ​newgtlds.icann.org
• Dostępność językowa: ICANN przewiduje możliwość składania wniosków w różnych językach i skryptach, w tym arabskim, chińskim, cyrylicy, devanagari i innych.

Aby przygotować się do nadchodzącej rundy, warto:​

• Zapoznać się z Przewodnikiem dla Wnioskodawców z 2012 roku jako punktem wyjścia.​
• Śledzić aktualizacje dotyczące nowego Przewodnika dla Wnioskodawców, którego publikacja planowana jest na maj 2025 roku.​
• Rozważyć udział w programach wsparcia, takich jak Applicant Support Program, jeśli spełniasz kryteria kwalifikacyjne.
• Skontaktować się z potencjalnymi dostawcami usług rejestru, którzy przeszli pozytywnie ocenę w ramach RSP Evaluation Program.

Więcej informacji oraz aktualności dotyczących programu można znaleźć na oficjalnej stronie ICANN:​ https://newgtldprogram.icann.org/en