Snapshot a backup
Wiele paneli hostingowych i platform chmurowych oferuje funkcje określane jako Backup, Snapshot, Restore czy Recovery. Nic więc dziwnego, że pojęcia te bywają używane zamiennie. W rzeczywistości snapshot i klasyczna kopia zapasowa rozwiązują dwa zupełnie różne problemy. Co więcej, w profesjonalnych środowiskach nie zastępują się nawzajem – działają równolegle. W poradnikach Jak wykonywać kopie zapasowe? oraz Zasada Backup 3-2-1 – na czym polega?, wyjaśniliśmy, że kopia zapasowa ma umożliwić odzyskanie danych nawet po awarii serwera, ataku ransomware czy przypadkowym usunięciu plików. Snapshot ma zupełnie inne zadanie – pozwala błyskawicznie wrócić do wcześniejszego stanu systemu, najczęściej tuż przed aktualizacją lub większą zmianą konfiguracji.
- Snapshot i backup – najważniejsze różnice
- Czy hosting współdzielony oferuje snapshoty?
- Dlaczego snapshot nie zastąpi kopii zapasowej?
Bezpieczna infrastruktura nie wybiera pomiędzy snapshotem a backupem. Najlepsze środowiska wykorzystują oba rozwiązania jednocześnie. Snapshot pozwala szybko cofnąć nieudaną zmianę, natomiast backup zabezpiecza dane na wypadek poważnej awarii lub utraty całego serwera. W SEOHOST oferujemy hosting WWW, serwery VPS oraz serwery dedykowane, a niezależnie od wybranej usługi zawsze zalecamy stosowanie własnej strategii kopii zapasowych zgodnej z zasadą Backup 3-2-1.
Snapshot i backup – najważniejsze różnice
Choć oba rozwiązania służą ochronie danych, powstają w zupełnie innym celu.
- Snapshot jest migawką całego serwera lub maszyny wirtualnej wykonaną w konkretnym momencie. Tworzy się go błyskawicznie i najczęściej wykorzystuje tuż przed aktualizacją systemu operacyjnego, zmianą konfiguracji albo wdrożeniem nowej wersji aplikacji. Jeżeli coś pójdzie nie tak, można bardzo szybko wrócić do wcześniejszego stanu.
- Backup to natomiast pełna kopia danych przeznaczona do długoterminowego przechowywania. Może obejmować cały serwer, wybrane katalogi, bazy danych lub skrzynki pocztowe. Najważniejsze jest jednak to, że kopia zapasowa powinna być przechowywana w innym miejscu niż dane produkcyjne.
| Snapshot | Backup |
|---|---|
| migawka całego systemu | pełna lub częściowa kopia danych |
| tworzony w kilka sekund | wykonywany dłużej |
| krótkoterminowe cofnięcie zmian | odzyskiwanie danych po awarii |
| najczęściej pozostaje w tej samej infrastrukturze | powinien być przechowywany poza środowiskiem produkcyjnym |
Snapshot nie jest kopią zapasową. Jeżeli awarii ulegnie macierz dyskowa, host wirtualizacyjny lub całe centrum danych, snapshot zapisany w tej samej infrastrukturze również może zostać utracony. Dlatego nie zastępuje klasycznego backupu.
Czy hosting współdzielony oferuje snapshoty?
Najczęściej nie. To też istotna różnica pomiędzy hostingiem współdzielonym a serwerami VPS lub chmurą.
W przypadku hostingu współdzielonego użytkownik zazwyczaj korzysta z mechanizmu wykonywania kopii zapasowych konta. W panelach takich jak DirectAdmin można utworzyć backup obejmujący stronę internetową, bazy danych, konta e-mail oraz konfigurację konta użytkownika. Administrator hostingu często wykonuje również automatyczne kopie bezpieczeństwa według własnego harmonogramu.
Snapshoty pojawiają się przede wszystkim w środowiskach opartych na wirtualizacji – serwerach VPS, platformach cloud oraz maszynach wirtualnych. Użytkownik może wtedy wykonać migawkę całej maszyny przed aktualizacją systemu lub zmianą konfiguracji, a w razie problemów przywrócić cały serwer do wcześniejszego stanu.
Jak już opisaliśmy w artykułach Co to jest VPS? oraz Co to jest High Availability?, snapshoty świetnie sprawdzają się podczas prac administracyjnych, ale nie powinny być jedynym sposobem ochrony danych.
DirectAdmin dobrze radzi sobie z kopiami zapasowymi. Jeżeli korzystasz z hostingu współdzielonego, panel umożliwia wykonanie i odtworzenie backupu konta użytkownika. Snapshoty pozostają natomiast funkcją charakterystyczną przede wszystkim dla środowisk VPS i chmury.
Dlaczego snapshot nie zastąpi kopii zapasowej?
Wyobraźmy sobie dwie sytuacje.
- W pierwszej aktualizujesz PHP lub instalujesz nową wersję aplikacji. Po kilku minutach okazuje się, że system przestał działać. Tutaj snapshot sprawdzi się idealnie – kilka kliknięć wystarczy, aby przywrócić serwer do stanu sprzed aktualizacji.
- W drugiej sytuacji dochodzi do awarii macierzy dyskowej, uszkodzenia hosta, ataku ransomware albo przypadkowego usunięcia danych sprzed kilku tygodni. Snapshot najczęściej nie pomoże, ponieważ znajduje się w tej samej infrastrukturze lub przechowuje jedynie krótki wycinek historii zmian. Potrzebna będzie klasyczna kopia zapasowa.
Właśnie dlatego administratorzy od lat stosują zasadę Backup 3-2-1:
- co najmniej 3 kopie danych,
- na 2 różnych nośnikach,
- przynajmniej 1 kopia poza główną lokalizacją.
Dzięki temu nawet awaria całego serwera lub centrum danych nie oznacza utraty wszystkich kopii bezpieczeństwa.
Najczęstszy błąd? Traktowanie snapshotu jako jedynego zabezpieczenia danych. Snapshot doskonale sprawdza się przed aktualizacją systemu lub aplikacji, ale nie powinien zastępować regularnych kopii zapasowych wykonywanych zgodnie z zasadą 3-2-1.
Jeżeli chcesz lepiej zrozumieć strategie ochrony danych, przeczytaj również Jak wykonywać kopie zapasowe?, Backup 3-2-1 – na czym polega?, Co to jest VPS? oraz Co to jest High Availability?. Razem pokazują, kiedy wystarczy zwykły backup, a kiedy warto wykorzystać również snapshoty.